Od 09.01.2025 roku prowadzimy kursy praktyczne dla kandydatów na biegłych sądowych grafologów w rozumieniu badań porównawczych pisma, paraf i podpisów. Szkolenia polegają na samodzielnym opracowywaniu opinii na podstawie dostarczonych materiałów badawczych. Samodzielnie sporządzone opinie są przez Nas weryfikowane i oceniane. Przekazujemy również cenne wskazówki aby przyszli biegli sądowi wydawali najwyższej jakości opinie, które są wewnętrzne spójne, zrozumiałe i przejrzyste, a wnioski z badań posiadały właściwą formę. Poniżej analiza otrzymanych opinii od jednego z Kursantów:
- Opinia nr 1/25 posiada właściwe wnioski końcowe. Poziom kategoryczności wniosków jest adekwatny do posiadanych materiałów badawczych. Należy przy tym wskazać, że dobrą praktyką jest wklejanie skanów całości materiału porównawczego (w takiej sytuacji nie ma wątpliwości co dokładnie stanowiło materiał porównawczy i umożliwia jego weryfikacje stronom postępowania). „Ocena materiału porównawczego” – nie można wskazywać, że materiał porównawczy jest wystarczający, ale można go uzupełnić. Jest to sprzeczność wewnętrzna opinii i stanowi błąd, który z pewnością przy usiłowaniu podważenia opinii będzie poruszony.
- Opinia nr 2/25 posiada właściwe wnioski końcowe. Poziom kategoryczności wniosków jest adekwatny do posiadanych materiałów badawczych. Brak istotnych uwag.
- Opinia nr 3/25 posiada właściwe wnioski końcowe. Poziom kategoryczności wniosków jest adekwatny do posiadanych materiałów badawczych. Należy przy tym wskazać, że tak samo jak w opinii nr 1/25 występuje wewnętrzna sprzeczność opinii w zakresie oceny materiału porównawczego – poważny błąd. Jeżeli wskazujemy poważne ograniczenia badawcze materiału porównawczego to nie możemy wnioskować kategorycznie. Ogólnie, jeżeli opisujemy istotne ograniczenia badawcze (nie dające się usunąć) z zasady wnioski z badań nie powinny być jednoznaczne.
- Opinia nr 4/25 posiada właściwe wnioski końcowe. Poziom kategoryczności wniosków jest za wysoki – tutaj odpowiedni byłyby poziom: „prawdopodobieństwa”. Należy przy tym wskazać, że nie zaprezentowano w treści opinii wizualizacji materiału porównawczego. Tak samo jak w opinii nr 1/25 i 3/35 występuje wewnętrzna sprzeczność opinii w zakresie oceny materiału porównawczego – poważny błąd. W zakresie oceny materiału dowodowego w postaci kopii – wystarczy wskazać, że: przekazana do badań kopia materiału dowodowego nie prezentuje wszelkich cech pisma podlegających analizie w trakcie badań identyfikacyjnych pisma. Wskazywanie na tak znacznie ograniczenia badawcze również daje możliwość do łatwego podważenia opinii. Natomiast we wnioskach końcowych należy odnosić się do kopii, tj. Przy założeniu, że materiał dowodowy w postaci …. , nie został przerobiony graficznie, tj. identyczny w stosunku do oryginału, to oryginał materiału dowodowego w postaci … prawdopodobnie został nakreślony przez … Ogólnie dobrą praktyką jest ograniczanie się w ocenie materiału dowodowego i porównawczego do samych najistotniejszych informacji (a takie szczegóły zapisać i pozostawić dla siebie w przypadku wezwania do sądu lub zastrzeżeń do opinii). Zbyt duża ilość informacji w tym zakresie pozwala, np. na manipulowanie uzupełnianym materiałem porównawczym lub formułowaniem nieistotnych zastrzeżeń do opinii.
- Opinia nr 5/25 posiada błędne wnioski końcowe, tj. właściwe wnioski powinny wskazywać na prawdopodobieństwo wykluczające Probanta B jako wykonawcę materiału dowodowego. Należy przy tym wskazać, że był to jeden z trudniejszych przypadków. Warto pamiętać, że jeżeli występuje grupa cech wspólnych oraz grupa cech rozbieżnych pisma i trudno jednoznacznie ocenić, która grupa cech ma charakter decydujący (istotniejszy i powtarzający się) należy opisać taką sytuację w treści opinii odstępując od wnioskowania. Jednocześnie w takim przypadku wskazujemy: przyczynę takiej sytuacji (np. brak wystarczająco obszernego i adekwatnego treściowo w stosunku do materiału dowodowego materiału porównawczego) oraz w jaki sposób należy usunąć ograniczenia badawcze, np. poprzez uzupełnienie materiału porównawczego w postaci… czy też przekazanie oryginału materiału dowodowego. Ewentualnie przed wydaniem opinii zwracamy się o uzupełnienie materiału porównawczego – wskazując co dokładnie potrzebujemy.
Całościowa ocena otrzymanych opinii: w przeważającej części opinie zostały opracowane poprawnie. Jak na pierwsze opinie to poziom jest dość wysoki. Zawsze trzeba pamiętać, że opinia musi być logiczna, zrozumiała i wewnętrznie spójna. Nie mogą się w jej treści znajdować stwierdzenia wzajemnie się wykluczające. Warto również przeczytać opinie po jej sporządzeniu, gdyż prawie zawsze są mniejsze lub większe błędy lub treści pozostałe z innych opinii (i tak było w przypadku tych opinii). Dobrą praktyką jest zamieszczanie rozbudowanej (obszernej) warstwy graficznej (tablice poglądowe, zdjęcia z mikroskopu, itp.) – umożliwia to pełną weryfikację sporządzonej opinii i podkreśla jej jakość. Sporządzając treść opinii należy pamiętać, że w większości przypadków, któraś ze stron będzie próbowała podważyć jej poprawność. Przy kolejnych opiniach należy zwrócić uwagę na opisane powyżej najważniejsze wskazówki.
