W okresie ostatniego kwartału 2025 roku oraz w styczniu 2026 roku odnotowaliśmy znaczący wzrost opracowanych błędnie opinii z zakresu szeroko rozumianej grafologii. Bardzo niepokojącym zjawiskiem jest fakt, że nie ujawniono w nich pojedynczych i mało istotnych błędów, lecz krytyczne błędy na poziomie podstaw metodologii badań porównawczych pisma, podpisów i paraf. Ujawnione błędy zasadniczo były na tyle istotne, że należałoby się zastanowić nad kwalifikacjami biegłych i ekspertów, którzy je wykonywali. Szczególnie dużą ilość błędnych opinii ujawniono w zakresie opinii testamentów. Jak wiadomo jest to szczególny rodzaj badań, gdzie doświadczenie biegłego sądowego ma kluczowe znaczenie. Jednym z najczęstszych błędów opinii oceniających autentyczność testamentu to nieprawidłowa interpretacja ujawnionych cech pisma. Często cechy pisma, które w testamencie są widoczne wynikają ze zmiany chorobotwórczych lub/i demencji starczych lub/i specyficznego sposobu nakreślenia tak istotnego dokumentu. Są to naturalne cechy pisma. Opisane cechy oceniane są przez grafologów jako istotne cechy rozbieżne dające podstawę do podważenia autentyczności testamentu. Nic bardziej błędnego. W przypadku testamentów nie można poszukiwać idealnych zgodności chociażby z powodu znacznych ograniczeń w materiale porównawczym. Oczywistym jest, że w sprawach spadkowych nie ma możliwości pobrania materiału porównawczego nakreślonego na polecenie, który byłby adekwatny treściowo, rodzajowo oraz czasowo. Należy pracować na materiale porównawczym, który pozostał. Pamiętając, że zawsze należy dążyć do uzyskania jak najlepszego materiału porównawczego. Odnotowano znaczą ilość błędów w opiniach również z tego powodu, tj. opracowywanie opinii kategorycznych na bardzo ograniczonym materiale porównawczym, który nie prezentuje pełnego spektrum możliwości psychomotorycznych testatora. Powracając jednak do głównego wątku krytycznych błędów ekspertyz grafologicznych to znaczący odsetek wynika z faktu, że biegły sądowy grafolog usiłuje za wszelką cenę opracować kategoryczną opinię – pomijając znaczące ograniczenia badawcze. W Naszej ocenie może to wynikać z obawy biegłych, że jeżeli nie będą opiniować kategorycznie to nie będą powoływani do kolejnych opinii. Nic bardziej błędnego, gdyż w przypadku wydania opinii kategorycznej, gdzie nie było do tego podstaw – tego rodzaju opinia zostanie z łatwością podważona i wykluczona z grona bezspornych dowodów w sprawie. W bardziej radykalnej sytuacji opinia może być błędna i prędzej lub później zostanie to udowodnione. Biegły sądowy, który się myli w opiniach nie będzie powoływany do kolejnych spraw. Przy okazji należy pamiętać o odpowiedzialności jaka spoczywa na biegłym oraz jakie konsekwencje wynikają z treści wydawanych opinii. W tym zakresie również zaobserwowano niepokojące zjawisko, gdyż biegli z zakresu grafologii nie odnoszą się merytorycznie do zarzutów do opinii. Dają sobie za cel bezkrytyczną obronę własnej opinii i „dobrego własnego imienia”, nie dopuszczają konstruktywnej weryfikacji opinii, a w przypadku wystąpienia błędów skorygowania wyników opinii. Doprowadza to do kolejnej patologii, gdzie często zapadają wyroki na podstawie dowodu z błędnych opinii, a w takiej sytuacja tworzą się daleko idące konsekwencje. Dużo większe niż właściwa korekta opinii na wczesnym etapie toczącego się postępowania. Kolejnym problemem błędnych opinii jest wiara bardzo doświadczonych i wykształconych biegłych sądowych w swoją nieomylność. Nikt nie jest nie omylny. Często odbierają oni zarzutu do opinii osobiście – jako atak na ich fachowość i dobre imię. Zdarzały się przypadki, że w odpowiedzi na konstruktywne zarzuty do opinii składali skargi do Prezesów Sądów. Należy też wskazać, że samo patologiczne zachowanie wynika również z oceny jakości opinii przez same Sądy. Najczęściej nie oceniają oni samej treści opinii – często nie zapoznając się szczegółowo z całą opinią. Nie potrzeba wiedzy specjalistycznej aby wychwycić wewnętrzne sprzeczności opinii lub podstawowe błędy logiczne lub brak pełnego udowodnienia całości wniosków z opinii. Sądy najczęściej skupiają się w zakresie jaki tytuł naukowy posiada biegły oraz ile lat pełni funkcję biegłego sądowego. Nic bardziej mylnego, gdyż najczęściej tytuł doktora czy profesora całkowicie nie wiąże się z badaniami grafologicznymi i w żaden sposób nie podnosi wiedzy biegłego. Ilość lat pełnienia funkcji biegłego również nie ma bezpośredniego przełożenia na jakość opinii, gdyż jeden biegły w ciągu roku sporządzi 3 opinie a inny 80. Reasumując, ilość lat pełnienia funkcji biegłego nie jest żadnym wyznacznikiem i wskazujemy to z pełną świadomością jako biegli sądowi z ponad 20-letnim stażem. W Naszej ocenie należy zwrócić uwagę na ilość spraw, których dany biegły opiniował – a tym samym jakim doświadczeniem się cechuje. Ponadto bardzo istotnym jest aby biegły stale współpracował w zespole biegłych, gdyż najczęściej konsultacja uzyskanych wyników badań to klucz do uniknięcia wielu błędów. Według Naszych standardów zawsze pracujemy w zespołach biegłych sądowych, którzy opracowali łącznie ponad 20 000 opinii i Naszych zdaniem to jest klucz do opracowania poprawnej opinii kryminalistycznej.
